بازدید مدیران ستادی وکارشناسان ارشد سازمان جنگلها، مراتع وآبخیزداری کشور از ایستگاه تحقیقاتی پژوهشی معرف زوجی گنبد همدان

بازدید مدیران ستادی وکارشناسان ارشد سازمان جنگلها، مراتع وآبخیزداری کشور از ایستگاه تحقیقاتی پژوهشی معرف زوجی گنبد همدان

صبج امروز در مراسم بازدید از ایستگاه تحقیقاتی  پژوهشی «معرف– زوجی» گنبد همدان که با حضورمدیر کل دفتر ترویج ومشارکتهای مردمی ،جمعی ازمدیران ستادی وکارشناسان ارشد سازمان جنگلها، مراتع وآبخیزداری کشور،مدیران جهاد کشاورزی، رئیس مرکزتحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی، برخی اساتید دانشگاه ،مدیرکل ومعاونین آبخیزداری وفنی، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی استان،تعدادی ازکارشناسان منابع طبیعی، جوامع محلی وبهره برداران محلیف شوراهای اسلامی ودهیاران حوزه آبخیز گنبد،صدا وسیما و اصحاب رسانه استان، انجام شد، مدیر کل منابع طبیعی استان گفت: همدان در شمار13 استان کشوراست که دارای حوزه «معرف – زوجی» است، حوزه معرف- زوجی، طرح‌های آزمایشگاهی- تحقیقاتی و پژوهشی هستند که برای بررسی فیزیوگرافی، هیدرولوژی، زمین شناسی، خاک‌شناسی، ژئومورفولوژی و پوشش گیاهی یک منطقه طراحی می‌شوند.

وی تصریح کرد: ایستگاه تحقیقاتی «معرف- زوجی» گنبد همدان در فاصله 35 کیلومتری جنوب شهرستان همدان در روستای گنبد واقع شده است و مساحت این حوزه حدود 445 هکتار است که که 152 هکتار از آن حوزه نمونه و 143 هکتار منطقه شاهد است و مطالعه اجرایی این طرح از سال 75 آغاز شده و طرح توجیهی حوزه در سال 77 تهیه شده و از سال 84 به بهره برداری رسیده است.

مدیر کل منابع طبیعی استان درباره فرسایش خاک در استان همدان نیز گفت: بیشتر فرسایش آبی در استان همدان حاکم بوده و البته عوامل انسانی بر این موضوع تاثیر گذاشته و آن را تشدید می‌کند.

وی عنوان کرد: عوامل انسانی زمینه را به گونه‌ای مساعد می‌کنند تا خاک در اصطلاح لخت شده و با یک بارندگی به راحتی شاهد جابه‌جایی خاک در سطح اراضی باشیم که اقدامات آبخیزداری برای این است تا کاری کنیم خاک در محل خود باقی بماند.

خزائی اظهار داشت: هدف از ایجاد این حوزه مطالعه و بررسی شرایط و ظرفیت‌های آبخیزداری استان‌های همدان و مرکزی است که از نظر اقلیم در یک رده قرار می‌گیرد و در برخی موارد اقلیمی زمینه مشترک دارند.

 مدیر کل منابع طبیعی وآبخیزداری استان افزود: داده‌های این ایستگاه پژوهشی در حوزه آبخیزداری باید در جایی تبدیل به عدد و رقم شوند و این وظیفه برعهده مجموعه معرف- زوجی است وهمکاران ما در این مرکزبحث کانالیزه‌کردن  پژوهشها را برعهده دارند.

ایشان اظهار داشت: نتیجه‌ای که ما در حوزه معرف- زوجی گنبد به دست می‌آوریم، در سازمان مطالعه و پایش می‌شود و با 12 حوزه دیگر معرف- زوجی در سراسر کشور مقایسه و بررسی می‌شود تا مطالعه متعادلی به دست آید.

این مقام مسئول ادامه داد: مسأله مهم ما مشارکت‌های اجتماعی است و به کمک اصحاب رسانه در تلاش هستیم که از ظرفیت‌های مردمی در آبخیز‌داری استفاده کنیم، چرا که هم اعتبار دولت محدود است و هم نیروی کافی برای همه مناطق نداریم. انتظار ما این است که این موارد اطلاع‌رسانی شود و مردم با اجرای این طرح‌ها همکاری ومشارکت کنند.

خزائی با تأکید بر استفاده از آمار وارقام بدست آمده در طرحهای مطالعاتی وپژوهشی  به ضرورت تأمین اعتبارات لازم در این حوزه برای ادامه اجرای عملیات تاکید کرد.

 همدان استان پیشرووفعال دراجرای طرحهای آبخیزداری وآبخوانداری است

 وی با بیان اینکه استان همدان پیشرووفعال دراجرای طرحهای آبخیزداری وآبخوانداری است گفت: اولین ایستگاه حوزه آبخیزداری کشور پس از تهران در استان زنجان ساخته شد وهمدان از نخستین استان‌های پیشرو کشور است که طرح معرف- زوجی در آن اجرا شده است و واز استان‌ها موفق در این زمینه است.

خزائی بیان داشت: هدف از راه‌اندازی چنین حوزه‌هایی این است که ما نیاز داریم از یک سری داده های طبیعی در حوزه آبخیزداری اطلاعات جمع کنیم، چراکه ما در این حوزه نسبت به برخی عارضه‌های طبیعی و عناصر شناخت کافی نداریم.

ایشان تصریح کرد: منابع آب، ‌خاک‌شناسی و آب و هوا مهم‌ترین کارکرد این ایستگاه‌تحقیقاتی است و برای ارزیابی مناطق است تا ما متوجه شویم عملیاتی که در این منطقه انجام می‌دهیم، توجیه اقتصادی دارد یا نه؟ یا بر پایه توسعه پایدار است یا خیر؟ 

خزائی در ادامه افزود: احداث ایستگاه معرف- زوجی گنبد، باعث می شود که کمک به دانشجویان و دانش‌پژوهان در زمینه‌های مختلف شده است و پایان‌نامه‌های دانشجویی بسیاری با توجه به اطلاعات این منطقه در حوزه زمین‌شناسی، خاک‌شناسی، ژئومورفولوژی و آبخیزداری نوشته شده است..

مدیر کل منابع طبیعی استان به استفاده سایر نهادها از حوزه معرف- زوجی گنبد همدان اشاره کرد و گفت: علاوه بر منابع طبیعی سایرنهاده وارگانها نظیر امورآب ، آب وخاک جهاد کشاورزی، هواشناسی، مراکز دانشگاهی و.... نیز می توانند از داده های این ایستگاه استفاده نمایند.

وی در پایان با اشاره به اینکه در سالجاری با پیگیری های جدی معاون وزیر ورئیس سازمان جنگلها، مراتع وآبخیزداری کشور یک انسجام درون سازمان خوبی در بخشهای مختلف منابع طبیعی برای حفظ وتوسعه این منابع ارزشمند حیاتی ایجاد گردیده ، گفت: فعالیتهای مدیریتی در حوزه های آبخیز استان در 17 زیر حوزه با اعتبارات صندوق توسعه ملی با اجرای عملیات مکانیکی، بیو مکانیکی، بیولوژیکی، اجرای کاداستر اراضی، کود پاشی، بذر کاری مراتع، جنگلکاری اقتصادی، زراعت چوب، احداث کمر بند حفاظتی، پیشگیری واطفاء حریق در سطح حدود 150هزار هکتار از اراضی ملی استان با پیشرفت فیزیکی قابل ملاحظه ای در حال انجام است ودر سایر مناطق نیز با تفاهمنامه ریاست سازمان جنگلها واستاندار همین عملیات با اعتبارات استانی در مرحله اجراست .

 خزائی افزود: سال 97 سال ویژه برای برای مردم عزیز استان درخصوص حفاظت از آب وخاک وارتقاء ضریب حفاظتی، افزایش پوشش گیاهی جنگلی ومرتعی وذخیره منابع آب در حوزه های آبخیز استان همدان خواهد بود.

مدیر کل دفتر آموزش،ترویج و مشارکت های مردمی سازمان جنگل ها نیز در این بازدید با اشاره به عدم پوشش مناسب واطلاع رسانی دستاورد های سازمان جنگل ها گفت علی رغم تلاش های فروان در این راستا مردم اطلاعات کمی ازفعالیت این حوزه وحزوه های مشابه دارند .

وحید جعفریان ادامه داد:ایجاد یک سیستم منسجم برای اطلاع رسانی در مباحث مربوط به این سازمان تاثیر بسزایی در نمایش دستاورد ها دارد و در مرحله بعد باعث میشود که از نظرات مثبت و منفی کارشناسان مربوطه و مردم در جهت بهبود کارکرد بهره ببریم.

وی ادا مه داد مراکز شبیه به حوزه معرف زوجی گنبد همدان وظیفه انتقال داده ها به سایر مراکز و آحاد جامعه را بر عهده دارند و محیطی برای یادگیری به شمار می آیند همین باعث شده در موارد مشابه دیگر احتیاج به انجام این آزمون و خطاها نباشد و در هزینه های دولت صرفه جویی شود ومحققان وپزوهشگران دیگران به سهولت از اطلاعات بهره ببرند.

جعفریان خاطر نشان کرد: با توجه به تاکید رئیس سازمان جنگلها راجع به رویکرد مستند سازی تجارب موفق ،اقدامات مهمی انجام شده که سازمان های ملی و بین المللی و موسسات تحقیقاتی و دانشگاهی می توانن از ان بهره ببرند.

وی تصریح کرد: سعی براین داریم در آینده فضایی ایجاد کنیم که این مستند سازی به شکل ایده آل انجام و در اختیار جامعه هدف و سازمان های تحقیقاتی ، علمی و آموزشی قرار بگیرد تا در حفظ وحراست از منابع طبیعی مشارکت پذیری همه جانبه ای داشته باشیم.

وحید جعفریان از کمیته های فنی  ادارات کل منابع طبیعی استان‌ها خواست در نهایی کردن این تجارب نقش افرینی داشته باشند.

معاون دفتر آبخیزداری و حفاظت خاک سازمان جنگل‌ها مراتع و ابخیزداری نیز در این مراسم با بیان اینکه ما 100 سال از دنیا عقب هستیم عنوان کرد: برای نخستین بار حوزه‌های معرف و زوجی در رودخانه واگن ریل گاپ امریکا مورد مطالعه قرار گرفت.

محمد شرافتی عنوان کرد: در اوایل قرن بیستم حوزه‌های معرف هواشناسی و هیدرولوژیکی در بسیاری از کشورهای دنیا براساس اقلیم و متوسط بارش سالیانه استقرار و راه‌اندازی شدند.

وی گفت: کشور ایالات متحده آمریکا برای اولین بار در سال 1928 نسبت به تاسیس چنین حوزه‌هایی اقدام نمود و در حال حاضر اکثر کشورهای دنیا از اینگونه حوزه‌ها برای اهداف مختلفی استفاده می‌نمایند.

شرافتی اظهار کرد: در کشور ما، وزارت نیرو برای اولین با در سال 1348 نسبت به راه‌اندازی حوزه معرف امامه در شهرستان تهران اقدام نموده و در سال79 این وزارتخانه دارای 22 حوزه معرف بود.

این مسوول اظهار کرد: حوزه‌های زوجی و نمایشی در کشورمان برای اولین بار در سال1368 در حوزه باورت آغاجی شهرستان زنجان با همکاری فائواغاز شد.

وی با اشاره به اینکه برای انجام مطالعات آبخیزداری و حوزه‌های معرف و زوجی منطقه همگن تقسیم بندی و مشخص شد اظهار کرد: این تقسیم بندی و مطالعات در راستای سنجش اطلاعات و کمک به اقدامات و فعالیت‌های ابخیزداری بوده است.

شرافتی عنوان کرد: ضروریست اطلاعات این مراکز معرف و زوجی در اختیار سایر ادارات مرتبط نیز قرار گیرد تا از هزینه و وقت صرفه‌جویی شود.

معاون آبخیزداری منابع طبیعی استان همدان نیز در این مراسم با بیان اینکه عملیات اجرایی این پروژه در سال 77 پس از انجام مطالعات فاز شناسایی توسط معاونت آبخیزداری آغاز شد، اظهار کرد: این حوزه به عنوان یکی از 11 حوزه معرف - زوجی در سطح کشور، به مساحت 445 هکتار در 38 کیلومتری شهر همدان احداث شده است.

محمد مهدی آرتیمانی با بیان اینکه این ایستگاه در بالادست روستای گنبد در سال 84 به بهره‌برداری رسید، افزود: هدف از ساخت این مرکز جمع‌آوری اطلاعت پایه و انتشار آمار و اطلاعات مناطق همگن کشوری و نیز ارزیابی فنی اثرات پروژه‌های آبخیزداری و منابع طبیعی است.

معاون آبخیزداری اداره‌‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با بیان اینکه استان همدان از پیشگامان احداث و راه‌اندازی حوزه‌های معرف - زوجی کشور است، افزود: در حال حاضر این مرکز جزو ایستگاه‌های نمونه کشور به شمار می‌آید.

وی با بیان اینکه اطلاعات این ایستگاه در سه بخش هواشناسی، هیدرومتری، فرسایش و رسوب جمع‌آوری می‌شود، گفت: اندازه‌گیری‌های سالیانه پوشش گیاهی، نفوذپذیری، برداشت رسوب از میدان‌های پین و پلات، اندازه‌گیری ارتفاع آب در چاه پیزومتری و نیز اندازه‌گیری دبی آب از فلوت‌های هیدرومتری در این ایستگاه انجام می‌شود.

این مسوول با اشاره به اطلاعات قابل برداشت در سایت هواشناسی شامل دمای هوا، دمای سطح، دمای عمق خاک، رطوبت هوا، رطوبت خاک، تشعشع سنج، آفتاب‌نگار، باران‌نگار، فشارسنج، تشت تبخیر، سرعت و جهت باد، برف‌سنج افزود: اطلاعات قابل برداشت در سایت فرسایش و رسوب شامل پلات‌های رسوب، میدان‌های پین، پوشش گیاهی، نفوذپذیری است.

معاون آبخیزداری اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان اطلاعت قابل برداشت در سایت هیدرومتری را شامل اندازه‌گیری ارتفاع آب در فلوم‌های شاهد، نمونه و معرف، اندازه‌گیری دبی آب و رسوبات حوضچه آرامش دانست و تصریح کرد: اطلاعات قابل برداشت در سایت پیزومتری شامل اندازه‌گیری ارتفاع آب زیرزمینی در این ایستگاه انجام می‌شود.

وی با اشاره به مشکل فرسایش خاک در استان بیشترین عامل تأثیرگذار بر این موضوع را نیروی انسانی دانست و افزود: انسان‌ها می‌توانند زمینه را برای فرسایش خاک مساعد کنند چرا که با اقدامات آنها بعد از هر بارندگی خاک لخت شده و از محل اصلی خود به جای دیگر غیر قابل استفاده وارد می‌شود.

این مسوول با بیان اینکه اگر پوشش گیاهی در چنین مناطقی مستقر نباشد با بارندگی شدید طی این فصول در مدت زمان کوتاه تخریب زیادی به خاک وارد خواهد شد، تصریح کرد: در بحث حفظ پوشش گیاهی باید فرهنگ‌‌سازی صورت گیرد و خوشبختانه جلب مشارکت مردمی بعد از سال‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان نیز در این مراسم با باین اینکه سایت معرف و زوجی گنبد یکی از مراکزی است که موجب مباهات استان است گفت: در استان یک هزار و 658 گونه گیاهی از 8هزار گونه کشوری وجود دارد که 315 گونه آن دارویی است.

اسدیان با بیان اینکه برخی گیاهان در حال حذف و برخی گیاهان مزاحم رشد پیدا می‌کنند بیان کرد: بحث نفوذپذیری اب وابسته به گونه‌های گیاهی است.

وی تصریح کرد: سطح زمین باعث می‌شود که میزان نفوذ پذیری تغییر کند اظهار کرد: وقتی پوشش گیاهی در منطقه‌ای از بین برود میزان نفوذپذیری کاهش و روان اب‌ها زیاد می‌شود که در نهایت باعث فرسایش خاک می‌شود.

ایشان عنوان کرد: چندین برابر حجم هوایی گیاه حجم زمینی آنست که باعث حفط خاک و جلوگیری از فرسایش می‌شود.

وی با بیان اینکه چقدر مردم را با محیط زیست و گیاهان آشنا کرده ایم بیان کردک ضروریست در جامعه گردشگر کشاورزی و سلامت گسترش یابد.